Kijken naar de toekomst met een realistisch optimisme

Toen ik de diagnose hersentumor kreeg, stortte niet alleen mijn huidige wereld in, maar leek ook mijn hele idee van de toekomst te verdampen. We zijn in onze westerse maatschappij gewend om ver vooruit te plannen: we sparen voor ons pensioen, maken plannen voor over vijf jaar, boeken vakanties een jaar vooruit en gaan ervan uit dat de tijd een oneindige rechte lijn naar voren is.

Met één zinsnede van de arts in de spreekkamer werd die rechte lijn ineens een vraagteken. In de eerste maanden na de diagnose dacht ik dat ik daardoor helemaal geen plannen meer kon maken. Het voelde alsof elke vorm van dromen over de toekomst naïef of zinloos was geworden.

Inmiddels, een paar jaar later, kijk ik daar heel anders naar. Ik heb een nieuwe manier van in het leven staan ontwikkeld die ik omschrijf als realistisch optimisme. Het is een houding die me in staat stelt om vol moed en plezier naar voren te kijken, zonder de werkelijkheid van mijn medische situatie te ontkennen.

Wat realistisch optimisme NIET is

Laat ik beginnen met een misverstand op te helderen. Realistisch optimisme heeft niets te maken met de zogeheten 'toxische positiviteit'. Ik geloof niet in het geforceerde idee dat je "gewoon positief moet blijven en dat alles dan goed komt", of dat je met een lach op je gezicht door een zwaar natraject moet lopen.

De realiteit van een hersentumor is soms ronduit klote. Er zijn momenten van angst bij scannings, er is verdriet om wat veranderd is en er is de confrontatie met lichamelijke beperkingen. Die emoties mogen er 100% zijn. Wie ze wegdrukt onder een laag van nep-optimisme, raakt mentaal alleen maar sneller uitgeput.

Realistisch optimisme betekent dat je de rauwe, moeilijke feiten van je situatie durft aan te kijken, én tegelijkertijd besluit om de schoonheid, de kansen en de vreugde van de dag van vandaag maximaal te omarmen.

De kunst van de kortere horizon

De belangrijkste verandering die ik heb doorgevoerd, is het verkorten van mijn planningshorizon. Vroeger dacht ik in jaren; nu denk ik in maanden en seizoenen.

In plaats van te dromen over een grote reis over drie jaar, plan ik een prachtig weekend weg over zes weken. In plaats van te wachten met het starten van een creatief project tot "het juiste moment", begin ik er morgenochtend aan. En weet je wat het verrassende effect daarvan is?

De intensiteit van het leven gaat omhoog. Omdat de horizon korter is, stel je dingen niet meer uit. Je bent je er terdege van bewust dat 'later' een relatief begrip is. Gesprekken worden eerlijker, vakanties worden bewuster beleefd en kleine genietmomenten worden groter.

Het vieren van de tussenpozen

Mijn medische leven wordt gekenmerkt door periodieke controles. Een paar keer per jaar lig ik onder de MRI-scanner en volgt er een uitslaggesprek. Dat creëert een natuurlijk ritme van spanning en ontlading.

Ik ben geleerd om de "tussenpozen" bewust te vieren. Als een scanuitslag goed is en de situatie stabiel is gebleven, ligt er een periode van een paar maanden voor me waarin er medisch gezien even niets hoeft te gebeuren. Die maanden zijn goud waard. Ik trek de deur van het ziekenhuis achter me dicht en duik vol overgave in mijn gewone leven, mijn hobby’s en mijn dierbaren.

Dankbaarheid als dagelijkse spier

Het woord dankbaarheid wordt tegenwoordig veel gebruikt op tegeltjes en in zelfhulpboeken. Maar als je met je gezondheid bent geconfronteerd, krijgt dankbaarheid een heel concrete en praktische lading.

Dankbaarheid is voor mij geen zweverig gevoel, maar een spier die je dagelijks kunt trainen. Het gaat om het bewust opmerken van dingen die goed gaan op een gewone dag:

• Het geluid van de regen op het dak terwijl je warm binnen zit met een bak koffie.
• Een heerlijke wandeling door het bos waarbij je benen sterk voelen.
• Een scherpe grap aan de keukentafel waar iedereen hard om moet lachen.
• De rust in je hoofd na het luisteren naar je favoriete muziek.

Door je aandacht actief naar die momenten te sturen, geef je tegenwicht aan de piekergedachten. De moeilijke dingen verdwijnen er niet door, maar de mooie dingen krijgen wel weer het gewicht dat ze verdienen.

Moed is niet de afwezigheid van angst

Veel mensen zeggen soms tegen me: "Wat ben je ontzettend dapper." Ik voel me helemaal niet dapper op dagen dat ik de spanning van een komende uitslag voel. Maar ik heb wel geleerd dat moed niet betekent dat je geen angst hebt.

Echte moed is de angst voelen in je buik, erkennen dat het er is, en vervolgens toch je schoenen aantrekken en naar buiten stappen. Moed is het besluit dat jouw leven en jouw plezier belangrijker zijn dan de onzekerheid over de toekomst.

Met open vizier vooruit

Ik weet niet hoe mijn medische tijdlijn er over vijf of tien jaar uitziet. Maar eerlijk gezegd weet niemand dat over zijn eigen leven — ziek of gezond. Het enige verschil is dat ik me er bewuster van ben geworden.

Ik kies ervoor om niet te leven in de wachtkamer van de toekomst. Ik leef nu, in het volle licht van vandaag. Met realistisch optimisme in mijn rugzak, een nieuwsgierige blik naar voren en een diepe waardering voor elke gewone, prachtige dag die me gegeven wordt.